دوم سدهٴ سوم، اول بار در مصر پديدار شد. لازم نيست حتماً قبول كنيم كه رهبانيت كاملاً تحت تأثير نمونههاي بودايي و يهودي به وجود آمد، چون عوامل مشابه بايستي در همه جا نتايج مشابهي به بار آورد.
بنا به روايات مصري، آنتوني قديس (متولد حدود 250 در مصر، متوفي در اواسط قرن بعد، در ديري كه به نام او دير مار آنتونيوس ناميده شد و بر كوهي به همان نام در نزديكي درياي سرخ قرار داشت) پدر رهبانيت مسيحي بود. او سالها عزلت گزيد، ولي شهرتش مريدان فراوان را به سويش كشاند و او سرانجام مجبور شد آنان را ياري و ارشاد كند. اين اجتماعات آنتونيوسي به ندرت سازماني داشت، بلكه در اصل از نوع اجتماعات زاهدانه بود. اين نوع رهبانيت در شمال و مركز مصر رواج يافت.
شكل ديگري از رهبانيت به وسيلهٴ پاخوميوس قديس (متولد حدود 292 در اسنا، در مصر عليا، متوفي در حدود 346) ايجاد شد. او در تابن نيسي1 در نزديكي دندرا2 در حدود 315 تا 320 نخستين صومعه يا دير مسيحي را به مفهوم حقيقي كلمه بنيان نهاد. يعني، او نخسين كسي بود كه زندگي دستهجمعي (يك جنسيتي) توأم با عبادات مسيحي و انضباط دقيق را سازمان بخشيد؛ او براي كار بدني اهميت زيادي قايل شد، چندان كه هر صومعه به صورت نوعي مستعمرهٴ كشاورزي درآمد. جالب است بدانيم صومعههايي كه توسط پاخوميوس قديس ايجاد شد يك فرقهٴ مذهبي به وجود آورد، يعني آنها مستقل از يكديگر نبودند. راهب دير اعظم سرفرماندهٴ فرقه بود و هر سال يك اجلاسيهٴ عمومي در صومعهٴ مركزي منعقد ميشد. بدين ترتيب پاخوميوس قديس در ايجاد نوعي سازمان پيشقدم بود كه تا نيمهٴ اول سدهٴ دهم مجدداً ايجاد نشد.
رهبانيت مصري دوامي نداشت؛ در حوالي پايان سدهٴ بعدي رو به افول نهاد و پيروزي مسلمانان به آن، چنان ضربتي زد كه هرگز از آن بهبود نيافت. با اين حال، در اين اثنا آرمان رهبانيت به سوريه و بخشهاي ديگر خاور نزديك انتقال يافته بود. پيش از پايان سدهٴ چهارم رهبانيت مسيحي تا حدودي در عربستان، ايران، و بينالنهرين رواج يافت.
باسيل قديس (نك فصل بعد) رهبانيت پاخوميوسي را در امپراتوري روم شرقي معرفي كرد. او اهميت كار و بيهودگي رياضت مطلق را تأكيد ميكرد. تأثير او چنان عميق بود كه هنوز رهبانيت يوناني و اسلاووني در اصل مبتني بر اساسي است كه او نهاده است.
آتاناسيوس3 قديس (متولد 293، احتمالاً در اسكندريه، كه در 373 در همانجا درگذشت؛ از 326 اسقف اسكندريه) در حدود 340 به روم رفت و رهبانيت را به غرب معرفي كرد -- متأسفانه نوع آنتونيوسي (زاهدانه) را. اين رهبانيت از روم به سراسر ايتاليا، همچنين به گل و افريقاي